Thijsse's Hof in juli

30/06/2016

Volop zomer, de langste dag is geweest. De eerste vruchten komen aan de planten en struiken. Als het een beetje meezit krijgen we ook nog een paar mooie zomerdagen met de bijbehorende zwoele zomeravonden.

Gelukkig is de zomer voor de natuurliefhebber een van de rijkste jaargetijden om de natuur te beleven. Ik raad u beslist aan te gaan wandelen in de duinen. Overal volop bloei van allerlei tweejarige planten, vooral de geelbloeiende teunisbloemen en toortsen en het blauwe slangenkruid tref je nu het meest.

Natuurlijk is een bezoekje aan onze Hof, Mollaan 4, Bloemendaal, in deze tijd net zo aardig om veel planten te zien bloeien. In de demonstratiestrook vallen nu de kaardenbol  en de grote centaurie op. Allebei zijn ze zeer aantrekkelijk voor hommels. Er zitten vaak meerdere soorten tegelijk op de bloempjes om nectar te verzamelen. Ze zijn heel mak, vooral in de morgen, en laten zich goed observeren. Als je ze niet stoort doen ze niets! De vele andere bloeiers trekken weer veel vlinders aan. Allerlei juffers en libellen geven bij de vijver mooie vliegshows.

Wilt u dat liever onder leiding van een deskundige meemaken? Aanstaande zondag 3 juli zijn er om 14.00 uur weer gratis rondleidingen door IVN-gidsen. Nadere informatie over de Hof vindt u op www.thijsseshof.nl onze website.

Van het vroege voorjaar totdat het winter wordt vindt u overal in Kennemerland planten met schermbloemen. De schermbloemfamilie is immens groot. U kent er vast een heleboel van: kervel, selderie, zevenblad. peen (wortel), peterselie, pastinaak, engelwortel en scheerling zijn enkele van de honderden soorten. Veel van deze soorten worden ook in onze keuken als kruid of groente gebruikt.

Er is echter een bijzondere schermbloemige waar ik uw speciale aandacht voor vraag en die nu tot in augustus in bloei staat, namelijk de berenklauw.

In ons land kennen we twee soorten. De gewone berenklauw (Heracleum sphondylium) en de reuze berenklauw (Heracleum mantegazzianum). De Latijnse soortnaam is afgeleid van Hercules of Heracles, de Grieks/Romeinse held en halfgod.

De gewone berenklauw is de meest algemene soort van onze schermbloemigen.  Je treft ze veel in wegbermen, bij bosranden, in weilanden en in vochtige ruigten. Afhankelijk van de voedselrijkdom van de bodem worden ze tussen de halve en anderhalve meter hoog. Als ze in het voorjaar boven de grond komen lijken het net klauwen. Dat zijn de in elkaar gevouwen bladerstrengen. Daaruit groeien de bladeren (zie foto) en ten slotte, het is intussen eind mei of begin juni, komen de eerste bloeistengels omhoog die zich ver boven de omringende vegetatie verheffen. De bloemen zijn prachtige veelstralige bloemschermen die bestaan uit groepjes witte bloemen die samen kleine schermpjes vormen, doordat hun steeltjes dicht bij elkaar staan. Heel veel insecten komen graag op de bloemen om nectar en stuifmeel te verzamelen. Deze mensvriendelijke plant werd vroeger gebruikt om allerlei huismiddeltjes van te maken. Zo werd de wortel verpoederd als middel tegen zenuwziekte, spijsverteringsstoornissen en verstoppingen. Van de zaden maakte men een aftreksel tegen buikpijn en wormen. In de huidige tijd kun je van het jonge blad en de geschilde jonge stelen sla maken, heerlijk gemengd met komkommer.

De reuze berenklauw is in de negentiende eeuw uit Azië ingevoerd als sierplant bij onze buitens. Van daaruit zijn ze verwilderd en komen op veel plaatsen voor.  Ze zijn erg decoratief, worden wel twee tot drie meter groot zijn en daarom de meest bekende. Veel mensen zijn er een beetje bang voor, want hun beharing veroorzaakt bij aanraking met onze huid een soort brandblaren. Vooral kinderen dus uit de buurt houden! Dat adviseren

 

Willem Holthuizen (tekst) en Ekke Wolters (foto),

rondleiders in Thijsse’s Hof.

Foto: de bladeren van de gewone berenklauw (Heracleum sphondylium)